Fiscal Policy Là Gì? 5 Vai Trò Của Chính Sách Tài Khóa

F88 giải ngân ngay 30 triệu trong 15 phút, không giữ tài sản, lãi suất 1.1%, điền đơn ngay!

{{FormDangKyVay}}

Trong các môn học về kinh tế, Fiscal policy là một cụm từ thường xuyên được nhắc đến.

Vậy chính xác thì Fiscal policy là gì? Có ưu và nhược điểm như thế nào? Bài viết dưới đây sẽ cung cấp những thông tin cơ bản về khái niệm, cách hoạt động cũng như ảnh hưởng của chính sách tài khóa tới các nhân tố trong nền kinh tế.

Fiscal policy là gì?
Fiscal policy là gì?

Fiscal policy là gì? 

Chính sách tài khoá trong tiếng Anh được gọi là fiscal policy.

Chính sách tài khoá là quyết định của chính phủ về chi tiêu công và đánh thuế để hướng nền kinh tế vào mức sản lượng và việc làm mong muốn.

Trong điều kiện bình thường, chính sách này được sử dụng để tác động vào tăng trưởng kinh tế. Trong điều kiện nền kinh tế có dấu hiệu của suy thoái hay sự phát triển quá mức (còn gọi là phát triển nóng) thì nó lại được sử dụng như là một công cụ để giúp đưa nền kinh tế về trạng thái cân bằng.

Vai trò của chính sách tài khóa

  • Công cụ hữu hiệu giúp chính phủ điều tiết nền kinh tế: 

Các điều chỉnh được thể hiện thông qua chính sách chi tiêu và thuế, và chúng có thể phản ánh các phân tích được thảo luận ở trên. Chính phủ dựa vào phân tích để điều chỉnh các chính sách theo tình hình kinh tế. Việc tăng hoặc giảm thuế có thể được sử dụng để kích thích hoặc điều chỉnh cung cầu, giữ cho hoạt động kinh tế ổn định.

Tiền tệ cũng phản ánh giá trị của nó, đặc biệt khi nó được sử dụng để kiểm soát lạm phát hoặc giảm phát. Chính sách tài chính được áp dụng cần được đánh giá, theo dõi và điều chỉnh thường xuyên, vì chúng có tác động lớn và trực tiếp đến nền kinh tế. Các điều chỉnh này có thể thể hiện qua các kết quả khác nhau của các hoạt động kinh tế. Ví dụ, tăng thuế có thể ảnh hưởng đến giá trị tiền tệ trong giao dịch, trong khi giảm thuế có thể thúc đẩy sự sôi động trên thị trường khi nhu cầu tăng lên.

  • Tác động vào nền kinh tế và thị trường quốc gia: 

Trong điều kiện thường, chính sách tài chính được sử dụng để điều tiết tăng trưởng kinh tế. Thu và chi tiêu được áp dụng sao cho phản ánh các yếu tố cần thiết, và việc phân bổ nguồn lực được thực hiện thông qua các giai đoạn và lộ trình cụ thể. Chính sách này đem lại lợi ích trực tiếp và gián tiếp cho nền kinh tế, đồng thời phản ánh tiềm năng của nó trong cả ngắn hạn và dài hạn.

Tuy nhiên, trong trường hợp kinh tế gặp suy thoái hoặc phát triển quá mức, chính sách tài chính trở thành một công cụ quan trọng để điều tiết. Khi kinh tế suy thoái, Chính phủ thường áp dụng các biện pháp khuyến khích tăng cường chi tiêu thông qua các nguồn lực được phân bổ một cách hợp lý, nhằm thúc đẩy sự phục hồi và ổn định của nền kinh tế tư nhân. Ngược lại, khi kinh tế phát triển quá nhanh, các biện pháp như tăng thuế có thể được áp dụng để làm giảm lạm phát và đảm bảo rằng giá trị tiền tệ được duy trì ổn định trên thị trường.

Tóm lại, chính sách tài chính là một công cụ quan trọng để đảm bảo sự cân đối của thị trường và phân bổ hiệu quả các nguồn lực trong nền kinh tế thông qua việc thực hiện chính sách chi tiêu của Chính phủ và thu thuế. Điều này đảm bảo rằng tính chất của ngân sách được duy trì một cách hợp lý.

  • Nhằm các phát triển ổn định và tăng trưởng: 

Chính sách tài chính là một công cụ quan trọng trong việc phân phối và tái phân phối tổng sản phẩm quốc dân, đặc biệt khi áp dụng các biện pháp và điều chỉnh mới trong nền kinh tế. Chính sách này được thiết lập để điều tiết phân phối thu nhập, cơ hội, tài sản và quản lý rủi ro có nguồn gốc từ thị trường. Nó cũng nhằm cân đối và tận dụng những lợi thế có sẵn trên thị trường, đồng thời hạn chế và đề phòng khỏi rủi ro tiềm tàng.

Một trong những mục tiêu quan trọng của chính sách tài chính là đảm bảo sự ổn định xã hội trong các giai đoạn thị trường ít biến động. Điều này giúp tạo ra một môi trường ổn định để đầu tư và thúc đẩy sự tăng trưởng kinh tế. Mối tương quan giữa nhu cầu kinh tế và xã hội có ảnh hưởng và tác động qua lại.

Chính sách tài chính cũng hướng tới mục tiêu tăng trưởng và phát triển bền vững. Nó giúp xây dựng các nền tảng vững chắc, khai thác tiềm năng phát triển và xây dựng các cơ sở hạ tầng mới để thúc đẩy phát triển thị trường. Tăng trưởng kinh tế, bất kể là thu nhập trực tiếp hay gián tiếp, là mục tiêu cuối cùng của chính sách tài chính.

Fiscal policy là gì?
Fiscal policy là gì?
  • Công cụ của chính sách tài khoá

Chính sách tài khoá có hai công cụ chủ yếu là chi tiêu của chính phủ và thuế.

- Chi tiêu của chính phủ gồm hai loại: chi mua sắm hàng hoá dịch vụ và chi chuyển nhượng.

+ Chi mua hàng hoá dịch vụ là việc chính phủ dùng ngân sách để mua vũ khí, khí tài, xây dựng đường sá, cầu cống và các công trình kết cấu hạ tầng, trả lương cho đội ngũ cán bộ nhà nước... 

+ Chi chuyển nhượng là các khoản trợ cấp của chính phủ cho các đối tượng chính sách như người nghèo hay các nhóm dễ bị tổn thương khác trong xã hội.

- Thuế: Khía cạnh thứ hai của chính sách tài khoá là thuế cũng có ảnh hưởng đến nền kinh tế nói chung theo hai cách. 

  • Hạn chế của chính sách tài khoá

- Độ trễ về thời gian: sau một thời gian nhất định, chính phủ mới có thể nhận biết được sự thay đổi của tổng cầu, có thể phải mất đến sáu tháng mới có thể thu thập được những số liệu thống kê đáng tin cậy về nền kinh tế vĩ mô. Và sau đó, việc ra những quyết định về chính sách cũng phải mất một thời gian. 

Khi các quyết định về chính sách đã được thực hiện thì cũng cần phải có thời gian để tác dụng của nó có thể đến được với cá nhân, hộ gia đình và doanh nghiệp, nhằm thay đổi hành vi của họ, và cuối cùng làm thay đổi các biến số kinh tế vĩ mô như đã dự tính.

- Trong khi quyết định về chính sách tài khoá, chính phủ luôn gặp phải hai vấn đề cơ bản. Trước hết, chính phủ không biết được qui mô tác động cụ thể của việc điều chỉnh chi tiêu lên các biến số kinh tế vĩ mô dự tính. 

Sau nữa, nếu có thể ước tính được về qui mô tác động, thì sự ước tính đó cũng chỉ dựa trên cơ sở số liệu quá khứ. Những sai sót trong việc ước tính qui mô tác động cụ thể nêu trên sẽ khiến chính sách tài khoá không được hữu hiệu như lí thuyết đã phân tích.

- Khi kinh tế suy thoái, tức là sản lượng thực tế thấp xa so với sản lượng tiềm năng và tỉ lệ thất nghiệp ở mức cao, thì thâm hụt ngân sách thường lớn. Trong trường hợp này, tăng thêm chi tiêu của chính phủ sẽ làm cho thâm hụt ngân sách trở nên lớn hơn. 

Điều này đến lượt nó, không chỉ dẫn đến nguy cơ gia tăng lạm phát mà còn làm gia tăng thêm nợ của chính phủ và gây ra những tác động không thuận lợi đối với ổn định kinh tế vĩ mô nói chung.

- Việc tăng hay giảm chi tiêu ngân sách luôn là một nhiệm vụ khó khăn đối với tất cả các chính phủ. Bởi vì nó ảnh hưởng trực tiếp đến lợi ích của các tầng lớp dân cư và điều đó có thể gây nên làn sóng phản đối chính phủ. 

Fiscal policy là gì?
Fiscal policy là gì?

Rõ ràng, việc tăng hay giảm các loại thuế nào hay khoản chi nào trong các khoản chi của chính phủ là những cân nhắc dựa trên các yếu tố kinh tế, chính trị và xã hội... chứ không thể hoàn toàn dựa trên các lí do kinh tế thuần tuý.